Logo Eibarko Udala
1. txirtxil
Jaione Isazelaia
1. [txirtxir] . iz. (TE). Grillo. (Gryllus sp.). Txirtxilla, burrukalari gogorra bere kidekuegaz. / El grillo, gran batallador con los de su especie. / Txirtxillak harrapatzia... hori dan-danak eitten eben. Txirtxillak harrapatzia. Zulora sartzen ziran ta zerakin, bedarrakin eragin ta....
txirtxil eme. iz. (TE). Grillo hembra. Arran kantuak tiratzen dau bere ingurura txirtxill-emia. / El canto del macho atrae al grillo hembra hacia su habitación.
txirtxil-kaixola. iz. (TE). Jaula de grillo. Euzkittan ipiñi bihar da txirtxil-kaixolia soiñua jo deixan. / Hay que poner al sol la jaula del grillo para que cante.
txirtxil-kantu. iz. (TE). Canto del grillo. Sanjuanetan, milla askon baterako txirtxil-kantua zelaixetan, udian diagarra bezela da. / Por San Juan, el coro de los cantos del grillo en las praderas es como la voz del verano.
txirtxil-lora. (txirtxil-bedar). iz. (ETNO). (Rhinantus mediterraneus).
txirtxil-zulo. iz. (TE). Nido del grillo.   "Pabellón excavado por el grillo" (TE, 696). Txirtxil-zulua, ezkutuan eta bihurrixa izaten da, jabia seguruago aurkittu dein. / El pabellón del grillo suele ser escondido y torcido, para mayor seguridad del dueño.
2. txirtxil
2. iz. (IL). Pito, pene.   Lagun artian esaten dan berbia da. Ik. txitxil.